أبو علي سينا

50

رسالة الطير ( با ترجمه ودوشرح سهلان ساوي 540 ق وشارح گمنام )

از جود ، دستيست كه هر كه أو را خدمت كند ، سعادت تمام بيابد ، و هر كه ازو دور شود ، خاكسار شود ، در دنيا و آخرت . و بسيار دوستان بودند كه قصّهء من نشنيدند و مرا گفتند : مگر عقلت بشوليده شده است ؟ يا نوعي امراض سوء اوى ترا رنجور كرده است ؟ و تو نپريده‌اى ، كه عقل تو پريده است . و ترا صيد نكرده‌اند ، كه عقل ترا صيد كرده‌اند . آدمي چگونه پرد ؟ و مرغ چگونه سخن گويد ؟ مگر مرار بر مزاج تو مستولى شده است و به دماغ تو پيوسته است ؟ ترا مطبوخ افتيمون بايد خورد و به گرمابه شدن و آب فاتر خوش به كار داشتن و عادت بايد كرد . نيلوفر بوئيدن و غذاى موافق خوردن و از بيدارى و بيخوابى دورى جستن كه ما ترا در ايّام گذشته ، خردمند ديديم . و خداى داند كه از جهت تو سخت رنجوريم . اين و أمثال اين بسيار گويند . و اين اثر كم كند و بدترين شخص آن بود كه ضايع شود و استعانت به خداى تعالى است و توكّل برو . » شرح بدان كه مزاجى حادث شود و بر وفق آن مزاج از بارى تعالى بواسطهء نفس ملايم ، آن مزاج حادث شود ، در طرف نقصان ، اعتدال مزاج نباتى و نفس نباتى بود و متوسّط ، اعتدال مزاج حيوانى و كامل‌تر « 1 » اعتدال مزاج انسان ، و از حق تعالى ، نفس بدان پيوندد ، و از نفس حادث شود أو را پيش از بدن ، وجود نباشد ، بلكه به با حدوث « 2 » بدنى حادث شود ، حدوث مع المادّة

--> ( 1 ) - أصل كامله . ( 2 ) - أصل به احداث .